Deze zin heb jij ook vast wel eens gehoord, of misschien zelf gezegd:
“Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.”
Het klinkt logisch en nuchter, misschien zelfs wel sympathiek. Toch vermijd ik ‘m juist, alleen wist ik nooit precies waarom.
Pas toen ik deze zin vertaalde voor een Engelstalige talk die ik onlangs gaf aan studenten van de Erasmus Universiteit, besefte ik pas echt waarom de zin mij zo tegenstaat.
Er is namelijk geen echte equivalent in het Engels. En dat zegt iets.
Je kunt de zin letterlijk vertalen naar “Just act normal, that’s already crazy enough.”
Maar wat het eigenlijk betekent is: “Keep it modest, don’t try to be too special.”
Of: “Better not draw too much attention to yourself.”
Dan valt meteen op hoe we in Nederland omgaan met zichtbaarheid, met ambitie, met hoe we onszelf professioneel laten zien.
We zijn hier goed in relativeren. In onszelf klein houden. In opgaan in de groep.
Maar in een professionele context is niet opvallen niet per se een deugd. Het is eerder een probleem.
De onbedoelde gevolgen van ‘gewoon doen’
Afgelopen jaar sprak ik voor mijn podcast voormalig Europarlementariër Judith Merkies. Ze vertelde hoe de Nederlandse informaliteit internationaal opvalt. Iedereen in spijkerbroek, ongeacht functie of rol. Gedreven door de gedachte: we zijn allemaal gelijk, toch?
Maar gelijk zijn is iets anders dan hetzelfde zijn.
En als je onderschat wordt – niet vanwege je inhoud, maar vanwege hoe je overkomt – dan is het misschien tijd om je af te vragen: helpt deze ‘doe maar gewoon’-houding me nog, of houdt het me klein?
Ik werk veel met professionals die ervaren dat ze niet serieus genomen worden, niet naar waarde ingeschat. Als ik doorvraag heeft dat bijna nooit te maken met hun inhoudelijke kennis. Die is meestal bovengemiddeld. De ware reden is dat hun uitstraling iets anders vertelt dan hun expertise.
Dat zie ik gebeuren bij young professionals, maar net zo goed bij professionals (en dan met name vrouwen) van begin veertig of ouder. Professionals met jaren ervaring.
Waar gaat het dan mis?
De oplossing? Die zoeken ze eerst in nog beter worden in hun vak of nog harder werken.
Terwijl de echte oplossing meer voor de hand ligt: subtiel je verpakking aanpassen.
Een voorbeeld: een cliënt van mij droeg altijd oversized truien omdat ze dat gewoon lekker vond zitten. Door te switchen naar een gebreid jasje in een iets meer sprekende, maar nog steeds neutrale kleur, veranderde haar impact in meetings, zonder dat ze zich verkleed voelde. Haar collega’s begonnen haar anders te behandelen. Niet omdat ze anders was geworden, maar omdat haar appearance klopte met haar expertise.
Zo’n bewuste verschuiving in kleur, vorm en materiaal zorgde ervoor dat haar appearance niet langer haar boodschap ondermijnt, maar juist ondersteunt.
Uiterlijk is geen bijzaak
Veel professionals onderschatten nog altijd hoe bepalend hun appearance is.
Ze denken: het gaat toch om wat ik zeg, om waar ik goed in ben?
Maar de waarheid is: mensen luisteren pas naar wat je zegt als je appearance klopt met hun verwachting.
Daarom hoor je mij nooit zeggen: “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.”
Deze uitspraak gebruik ik wél vaak: “Je wordt niet gezien zoals je bent, maar zoals je waargenomen wordt.”
Besef dat beeldvorming plaatsvindt in een split second, nog voor je überhaupt iets gezegd hebt. En die beeldvorming bepaalt of mensen naar je gaan luisteren of direct al afhaken. Of ze je serieus nemen of afschrijven.
Dus vraag jezelf eens af:
- Wat wil ik dat mensen denken als ik binnenkom?
- Welke woorden moeten er dan in hun hoofd opkomen?
- En nog belangrijker: vertelt mijn appearance dat verhaal?
Een appearance die klopt, is afgestemd. Op wie jij bent, op wat je doet, op de context waarin je beweegt.
Je hoeft het niet groot of ingewikkeld te maken. Kleine aanpassingen kunnen al veel doen.
Bijvoorbeeld deze twee simpele gewoontes om morgen al mee te beginnen:
> Visuele scan
Kijk met frisse ogen naar je profielfoto, je standaardoutfit, je Teams-achtergrond.
Vertellen die beelden wat je wilt dat mensen van je zien? Of een oud verhaal dat je bent ontgroeid?
> Herhalen voor harmonie
Kies bijvoorbeeld een kleur die terugkomt in je ogen. De herhaling van kleur zorgt voor samenhang en maakt je uitstraling betrouwbaarder.
Vergeet ook niet om jezelf af te vragen: voel ik me zelfverzekerd in hoe ik eruitzie?
Draag ik mijn kleding, of draagt mijn kleding mij?
Zichtbaar zijn is geen ijdelheid
Iedereen staat elke dag voor de kledingkast. Iedereen maakt elke dag keuzes over wat hij of zij aantrekt. Waarom zou je dat niet met intentie doen?
Je kleding is geen versiering. Het is een strategische tool.
En zichtbaarheid is geen ijdelheid. Het is leiderschap.
Dus laten we stoppen met het idee dat opvallen per definitie ‘te veel’ is.
Zichtbaar zijn, afgestemd op wie je bent en waar je voor staat, laat dat het nieuwe normaal zijn.
Wil je leren hoe je jouw expertise ook visueel kunt vertalen?
In mijn online cursus Zien ze wel hoe goed je bent? leer je in 5 modules hoe je een appearance creëert die aansluit bij jouw professionele ambitie. Van kleurgebruik tot stijlstrategie. Zodat jij gezien wordt zoals je gezien wilt worden.
En het leuke is: een persoonlijk 1:1 advies is inbegrepen en die kan ook plaatsvinden in een modemall, zodat je het geleerde gelijk in praktijk kan brengen.
